Chiński but – osobliwość w muzealnych zbiorach 

Dzień Języka Chińskiego co roku obchodzimy 20 kwietnia. Z tej okazji przypominamy o ciekawym zabytku ze zbiorów Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze. W 2025 roku to orientalne kuriozum prezentowane było w Zamku Książ w Wałbrzychu. 

Słowo 元宝底 oznacza tradycyjne chińskie buty. Yuanbao di (元宝底) to typ obuwia qixie (旗鞋). Są to mandżurskie buty na platformie, które pojawiły się we wczesnej dynastii Qing (ostatnia dynastia cesarska Chin, nazywana też dynastią mandżurską, panująca w latach 1644–1912). Chińskie buty na wysokim koturnie, zakładane były na małą stopę i miały dwa główne typy. Jeden rodzaj, bardzo wysoki, sięgający nawet 20-25 cm, wzorowany był na końskim kopycie (Huapen di 花盆底). Niższa wersja o łódkowatej podeszwie, nawiązuje do yuanbao, czyli niewielkiej metalowej sztabki, która była używana w starożytnych Chinach jako pieniądz. Samo słowo yuanbao oznacza dosłownie „cenny skarb”. Taki bucik można podziwiać w zbiorach naszego muzeum (w 2025 roku wypożyczyliśmy but na czasową prezentację w Gabinecie Osobliwości Hochbergów w Zamku Książ w Wałbrzychu). 

Na nosie buta znajduje się artystyczna interpretacja chińskiego znaku shòu (壽), który oznacza długowieczność. Zalicza się on do trzech najważniejszych celów życia w klasycznym chińskiej filozofii: szczęścia, dobrobytu/sukcesu oraz długowieczności. Te błogosławieństwa reprezentowane były przez alegoryczne bóstwa Fú, Lù, Shòu oraz przez symbole w postaci znaków chińskich.

Zabytkowy chiński but to muzealium z dawnych zbiorów Biblioteki Wallenberga (1728-1945) przy kościele ewangelickim w Kamiennej Górze (niem. Landeshut). Bucik na koturnie z Gabinetu Osobliwości przy Kościele Łaski w Kamiennej Górze pochodzi z Chin z końca XVIII lub początku XIX wieku. Na Dolny Śląsk trafił USA, z San Francisco. Do zbiorów słynnej kunstkamery przekazał go krawiec o nazwisku Gaaser. Chiński bucik wykonany jest z drewna, skóry, jedwabiu i aksamitu.